Hlanchan Rmoe miphun hna i lentecelh phunkhat asimi CHARIOT RACHING timi tuanbia

 


Chariot Raching timi cu rangtum panih asiilole palii a telmi rangtum hnulei ah leengke pahnih bunh i rangleng cit zuam nak a rak si i hlanchan Greek, Rome le Byzantine chan lio ah mipi nih an rak uar tukmi lentecelh phunkhat a rak si. Chariot Racing timi lentecelh dan hi rangleng a mawngtu caah le rangtum caah hin tih a rak nung tukmi a rak si i hliamhma fakpi zong in i khawn khawh asi bantuk in vanchiat ah cun nun nak zong a rak liam khomi hlanchan lentecelh phunkhat a rak si.


Phundang in kan chim asi ahcun bawiphun asimi le Siangpahrang hna he a neihniam mi hna ca i chikhat, caankhat lungdiriamh nak caah sal phun asimi hna nih an nun nak tiang an rak pekmi lentecelh nak silo in mithah nak puai tu hi arak si deuh. Naain khuaruah har asimi pakhat cu cuu caan lio i zuamnak an rak tuah mi lentecelh nak a tamdeuh hi zoh a rak ngah lomi nu pawl zong Chariot Racing timi rangleng cit zuam nak puai tu cu zoh nak nawl an rak pek ve hna. Chariot Racing zuam nak hi tuchan i pumpaluk ( Bawlung ) chuih nak i tha an pek hna bantuk in mah nih tanh mi lei ah asilole sal ngei tu mirum hna cu an rak i thim hna i cuti cun an lei ah tang in tha an rak pek ve hna.


Rangleng a mawng mi a tamdeuh hi sal asiilole sifak, santlailo chungkhar deuh hi an rak si i cuu zuam nak an tuah mi ah tei nak an rak hmuh ah cun chawva tampi hmuhding asii lengah an vanthat ahcun sal an si nak zong in rak luat khawh asi ruang ah nu nak pektiang in Chariot Racing zuam nak ah an rak i tel hi a rak si.


Tuanbia lei mifimthiam hna nih cun hi rangleng cit zuam nak hi Greek ram ah an rak tuah mi Olympic zuam nak inn a hram a thawk mi asi lai tiah an rak ti. BC (680) chan lo tein Chariot Racing zuam nak cu chunnitlak (nikhat) an rak tuah tawn, asilole nihnih tiang an rak tuahmi puai pakhat a rak si. Greek le Rome Empire chan liopi ahcun rangleng cit zuam nak cu a sawsawh in i zuam nak lawng si lo in rampi nih a ngeih mi lentecelh zuam nak pakhat asi tiah Siangpahrang hna nih an rak ti i upat nak tiang an rak pek mi lentecelh phunkhat a rak si.


Rangleng cit zuam nak puai tuah nak certual hi mipi nih zeitluk in dah an zoh duh timi cung in an rak sak tiah theih asi, cun an koh chap zatpoh in mipi nih cun an rak zoh vee fawn tiah theih asi. Hlan chan Greek miphun hna caah minthang asi mi certual pi cu Hippodrome tiah theih asi i mithang Olympia khua nichuah thlanglei khuaki ah a um tiin theih asi.


Cu certual picu tlang pakhat i a rawnh deuh nak hmun ah an rak sak i alaifang hi an rak den i a dong nak akii lei hi abum mi bantuk in an rak tuah. Luh nak hi palii a rak um i rangleng mong a zuam mi hna an rak chuah nak hi certueal i atang lei akii bik in a rak si.


Puai zoh nak thutden pawl hi hlanchan Greek pawl nih an rak tuah mi bantuk in atang in a cung leiah a sang thluahmah mi thuden bantuk in an rak tuah. Italy ram Rome khua ah a ummi Circus Maximus zong hii hlalio Rome Empire chanlio i Chariot Racing puai an rak tuah nak a rak si i minung (350 000) leng tlum certual pi a rak si tiin theih asi. A rak ngan taktak mi arti pungsan in an rak sak mi certual pi asi i alaifang ah hin tung a fami pakhat le puai i a zuam mi hna an min, vui zeizat an i zuam timi le rangleng hi vu zeizat dah a hel cang timi le puai zuam nak chung i a zohkhenh tu hna tuanvo ngei mi hna um nak a ngan nawn mi pa khat a rak um chih i khat lei akii le akii ah cun lam ngam pipi pahnih zong a rak um chih.


Certual pi i khatlei kam ah cun rangleng pawl tlik an i thawk nak kutka tamnawn a rak um. Azoh nak thutden hi atanglei in acunglei ah dotkhat hnu dotkhat in a kai cuahmah mi asi i Circus Maximus lentecelh nak certual pi hi pe(2000) tiang hrawng a sau i pe (260) leng angan mi a rak si.


Punghman ah cun rangleng cit a zuam mi hna hi cuu certual pi cu vui (7) tiang an rak vel i kilometer (8.4) tiang hii rang cu an rak tlikpi hna. Atlawmbik an roh caan hi minit (15) tiang hrawng an rak rau i vuikhat zuam ah rangleng hi pa (12) hrawng an rak i zuam tiah theih asi. Rangleng mong a zuam mi hna hi an mah le an phu cio ah a thiambik tiah an rak thim cio mi hna an si i rang he minung he heh tiah a rak cinh peng ve mi an rak si.


Chariot Racing hi nichuahlei Rome Empire tiah rak theih mi Byzantine chanlio tiang in a rak um rih mi asi i cu caan lio i an rak i zuam dan hi ningcanglo tuk in an rak i zuam hna i pakhat le pakhat chung ah a thli tein thilthalo hi an rak i tuah piak tawn. Cu rangleng cit zuam nak cu sal ngeitu asi mi hna caah le mah le uk mi khua i nawl a rak ngeibik mi hna caah cun mipi hna sinin upat pek nak, thangthat, hmaizah pek nak tian lawng silo in ho khua, ho ram dah a thawng deuh ti in naingnganzi lei tiang in a rak i tel mi i zuam nak a rak si tik ah hin lentecelh zuam nak zong he a rak i lo tilo.


Chariot Racing tamdeuh hi Constantinople (atu i ─░stanbul) i a ummi Hippodrome ah hin an rak tuah tawn. Rome miphun hna hi Chariot Racing zuam nak hi kumkhat chung ah vui (66) tiang i an rak tuahtawn i a chelchel ah cun Rome Siangpahrang hna i an chuah ni zong ah hin an rak tuahtawn. Thapetu hna nih hin tha an rak pekmi hna i an i hruk mi an thilthuam he alomi thilzawng hi an rak i hruk ve hna i heh tiah an rak au i cu ti cun thazang cu an rak pek tawn hna.


Mah caan lio i minthang rangleng mong thiammi hna cu sal an rak sii ko zong ah mirum mingei mi hna i an thilthuam bantuk in hruk eih nak nawl an rak pek ve hna leng ah an sam zong hii an duhduh in an rak i tuah. Kumzabu (7) lio i a rak cangmi Rome le Arabs karlak i ral an rak i tuk lio ah Chariot Racing timi( rangleng cit zuam nak) cu an rak ngol. Rome Empire pi i a hnubik Chariot Racing zuam nak cu Circus Maximus certual pi ah AD (549) lio hrawng ah a hnubik zuam nak an rak tuah hi asi tiin theih asi.

Popular Posts